Niewidoczni mieszkańcy akwarium.

Kto żyje w akwarium, choć nigdy nie zobaczymy go gołym okiem? Czyli obcy w akwarium w wersji nano 😉

Akwarium, nawet jeśli bardzo byśmy tego chcieli, nie jest sterylne (i dobrze!), cała banda różnych organizmów żyje w naszych zbiornikach i to one są fundamentem całego ekosystemu.

  • bakterie - to nie tylko bakterie nitryfikacyjne! Znajdziemy też bakterie heterotroficzne, a czasem również bakterie denitryfikacjne (opcjonalnie). Każda z tych grup ma trochę inne zadanie. Jedne odpowiadają za przemianę amoniaku i NO2 (królowie wśród bakterii nitryfikacyjnych - bakterie comammox-Nitrospira robią te obie rzeczy!), inne zjadają materię organiczną (mineralizacja), a jeszcze inne mogą uczestniczyć w usuwaniu NO3 (denitryfikacja). Bakterie tworzą też biofilm, który można uznać za swoistą zbroje ekosystemu (zabierają przestrzeń i składniki nieproszonym gościom). To chyba najbardziej zapracowana grupa, chociaż bywają w stanie ciągłej wojny domowej - na szczęście dobro częściej wygrywa.

No dobra, a co z chorobami? Część z bakterii chorobotwórczych to oportuniści, żyją sobie w akwarium i zachowują się jak bakterie heterotroficzne. Dopiero gdy zaburzona jest stabilność zbiornika lub odporność ryb mogą przystąpić do ataku. Są też bakterie przywleczone, możemy nazwać je czarnymi charakterami, ale w stabilnym akwarium ryzyko epidemii jest niskie (zbroja biofilmu i układ odpornościowy ryb wciąż trzymają wartę)

  • grzyby - większość z nich zajmuje się rozkładem martwej materii, szczególnie tej trudniejszej do rozłożenia, jak drewno, korzenie czy liście. Ale są też grzyby (w zasadzie grzybopodobne) o różnych obliczach... Mają swój udział w rozkładzie materii, ale też czyhają na okazje, żeby zaatakować osłabioną ofiarę (np. Saprolegnia która wywołuje pleśniawkę, zazwyczaj rozkłada sobie materię, ale gdy zobaczy zranioną, osłabioną rybę, może próbować wykorzystać okazję do zagnieżdżenia się w żywych tkankach)
  • protisty (w tym pierwotniaki) - to najbardziej różnorodna grupa, są tu orzęski, pełzaki, okrzemki. Ich główna misja to utrzymywanie obiegu materii, w diecie miewają bakterie i grzyby, więc utrzymują ich populację w ryzach. A same za to stanowią pokarm dla ewentualnego narybku i innych obcych, ale tych większych, jak oczliki, rozwielitki czy też ślimaki. Wśród pierwotniaków również czyhają złole... Jak chociażby kulorzęski, tu też podatność na pierwotniaki pasożytnicze zależy od odporności ryby.

  • archeony - /odblokowano nowego bohatera/ - kiedyś uznawane za bakterie, ale dzisiaj już wiemy, że nimi nie są. Są jak rycerze! Na chwilę obecną w tej grupie nie znamy żadnego z nich który mógłby wywoływać choroby u ryb, więc nie czyhają na nie w mroku. A co one w zasadzie robią? Są pierwszym krokiem filtracji - są świetne w utlenianiu amoniaku. Badania sugerują, że w wielu akwariach słodkowodnych archeony mogą być jednymi z głównych utleniaczy amoniaku. [W badaniach wykazano że archeony stanowiły większość w 23 z 27 badanych akwariach słodkowodnych]

Obcy atakują z każdej strony 😉 a czy to źle? Wręcz przeciwnie, to ta niewidzialna siła odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie zbiornika. Oczywiście w tym mikroskopijnym tłumie mogą znaleźć się również organizmy chorobotwórcze. Ale mamy szereg mechanizmów obronnych które w stabilnym akwarium często poradzą sobie z patogenami.

Ryby i rośliny to tylko część życia, które znajduje się w zbiorniku. Patrząc na akwarium, tysiące innych organizmów spogląda też na was! 

Kącik ciekawostek: mikrobiom jest jak odcisk palca. Każdy zbiornik, nawet założony a ten sam sposób, prowadzony dokładnie tak samo, zestaw mikrobiomów będzie miał inny. 


UWAGA: Wpis zawiera uproszczenia. Jak zawsze w akwarystyce wiele odpowiedzi sprowadza się do "to zależy!". Może i skupiłam się na tej dobrej stronie, ale w rzeczywistości te organizmy odpowiadają za więcej dobrego niż złego. 



Archeony:  Aquarium Nitrification Revisited: Thaumarchaeota Are the Dominant Ammonia Oxidizers in Freshwater Aquarium Biofilters 

Comammox-Nitrospira: Comammox Nitrospira among dominant ammonia oxidizers within aquarium biofilter microbial communities



Obcy w akwarium






Komentarze